9 điều con bạn học hỏi mỗi ngày

Bạn nghĩ rằng những tháng đầu tiên trong đời của bé con chỉ xoay quanh 3 việc ăn, ngủ và thay tả? Không đâu, bé cưng có vô số tương tác với bạn mỗi ngày, chính điều đó dạy bé về tình yêu, sự gắn bó, an toàn, tin tưởng, đồng cảm, ngôn ngữ, thậm chí là toán học. Tiến sĩ giáo dục học Gail Gross một chuyên gia phát triển gia đình và trẻ em ở Houston phát biểu rằng: “trẻ em giống như là một cái máy học tập, chúng sẽ thu nạp toàn bộ kiến thức xung quanh mình”. Nghe giống như khá áp lực để sống tích cực, hãy yên tâm. Bạn không cần phải sắp xếp một lịch trình nghiêm túc để trẻ học theo. Điều thú vị là bạn đã cung cấp những bài học vô giá cho bé mà không hề nhận ra. Hãy thử kiểm tra lại xem những gì mà con bạn đã học được từ bạn và bạn có thể tạo nên những khoảnh khắc bên bé thêm phần ý nghĩa.

  1. Học ăn

Cho bú mẹ hoặc bú hình là cách chính để thân thiết với bé. Bằng cách bồng bế và ôm ấp bé, bạn sẽ cho bé cảm thấy rằng bé được yêu thương và bảo vệ. Sự hiện diện của bạn khiến bé an tâm làm quen và thích nghi với thế giới bên ngoài bụng mẹ. Thực tế, việc kết nối bé với bạn qua việc cho bú không chỉ đem lại dinh dưỡng từ bạn tới bé mà còn khiến cho trẻ sơ sinh trở nên hạnh phúc hơn. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng một đứa trẻ gắn bó thân thiết với bố mẹ sẽ dễ dàng tiếp thu việc học hỏi và xử lý thông tin tốt hơn.

  • HÃY THỬ: Khi cho bé ăn, hãy ngồi ở phòng yên tĩnh và dồn hết sự chú ý lên em bé. Giữ em bé thật gần bạn,  (một đứa trẻ sơ sinh chỉ có thể nhìn rõ vật ở khoảng cách 25cm), ôm bé, nói chuyện và hát cho bé nghe. Bạn cũng yêu cầu người chăm sóc khác làm tương tự như vậy để bé con bạn luôn ở trong môi trường ấm áp và yêu thương.

  1. Học nói

Não của bé sẽ học nhanh hơn khi bạn nói ở tông cao hơn bình thường, rõ ràng từng chữ một, sử dụng giọng nói ở âm du dương, hơi the thé sẽ khiến cho não bộ của bé bỗng nhiên lóe sáng trong phút chốc thay vì nói với âm giọng bình thường. Một nghiên cứu của Viện giáo dục và khoa học trí tuệ của Đại học Washington ở Seattle nhận ra rằng những gia đình nói chuyện với trẻ sơ sinh tới 2 tuổi với âm cao và tốc độ chậm, rõ, đều khiến cho bé hiểu biết nhiều gấp hai lần những bé mà gia đình không làm điều đó. Dĩ nhiên, khi bé đã bắt đầu hiểu các từ ngữ và biết nói chuyện, bạn không cần phải nói chuyện với bé theo cách này nữa.

  • HÃY THỬ: Bạn nên nói chuyện âm cao, chầm chậm với bé thật tự nhiên, nhưng có nhiều cách hữu hiệu hơn. Hãy nói những câu đơn giản và thành câu càng thường xuyên càng tốt sẽ giúp bé học từ từ ngữ và cấu trúc câu. Lặp lại các câu thật chậm và rõ ràng bởi cần rất nhiều sự lặp lại để xây dựng ký ức từ sớm. Tiến sĩ Zangl cho rằng: “trẻ em học để hiểu và nói chuyện bằng cách nhìn và nghe người khác nói. Đến gần bé và phóng đại cử động của miệng như là “ooos” hay “eees”. Bé có thể nghe thấy tiếng và thấy cách để tiếng phát ra.” Tìm cách để đưa tên của bé vào các câu chuyện và bài hát. Khi bé biết về tên mình rồi, bé sẽ bắt đầu chú ý. Ngoài ra, nên cho bé cơ hội để phản ứng lại bằng cách bập bẹ, mỉm cười hay đá chân. Sau đó trả lời bé, bé sẽ rất vui khi được tham gia vào câu chuyện.

  1. Học giữ vệ sinh

Đưa một cái tã sạch cho bé và khiến bé có cảm giác trật tự, an toàn và thường xuyên. Tương tự như khi tắm cho bé và làm sạch nếu. Đây là lúc cho bé sớm biết về cơ thể mình. “Mỗi hoạt động có liên quan đến đụng chạm và kết nối đều giuos trẻ phát triển cảm xúc”.

à HÃY THỬ: khi thay tã và tắm cho bé, hãy kể cho bé những gì bạn đang làm. Thử chơi trò “chú heo con nhỏ” trong lúc thay tả để tương tác với bé và làm bé vui hơn

  1. Học điều chỉnh cảm xúc

Bạn hãy cố duy trì âm giọng bình thường ngay cả lúc căng thẳng để dạy cho trẻ bài học về điều chỉnh cảm xúc. Kirsten Cullen Sharma, tiến sỹ - đồng giám đốc dịch vụ trẻ thơ tại Trung tâm nghiên cứu trẻ em tại Trung tâm Y tế NYU Langone chia sẻ “trẻ sơ sinh rất nhạy cảm với biểu hiện khuôn mặt của bố mẹ. Nếu chúng thấy bạn đang sợ hãi hay buồn bã, chúng sẽ bắt chước theo hành vi đó.”

  • HÃY THỬ: trẻ sơ sinh sẽ học được từ “Ây dà” từ rất sớm và có thể kết nối với việc xảy ra một lỗi nhỏ. Hãy sử dụng nó để nhận lỗi và cười bỏ qua như là “Ây dà, mẹ  đã làm bể ly thật ngớ ngẩn. Nhưng mẹ sẽ dọn nó ngay.”

  1. Học ăn cơm với gia đình

Khi bạn đưa bé vào bữa ăn gia đình, điều này củng cố vị trí của bé là một phần của gia đình. Khi bé bắt đầu ăn dặm, hãy để bé khám phá thức ăn bằng tay thay vì bằng muỗng, điều này sẽ dạy bé rằng thức ăn không bị kiểm soát bởi người lớn và bạn tin tưởng rằng bé tự biết cơn đói của mình. Nhờ đó bạn giúp bé khám phá những giác quan khác nhau (sờ, ngửi, nếm, nghe), điều này khiến việc ăn trở nên thú vị hơn và sẽ giúp thay đổi thói quen của bé kén ăn.

  • HÃY THỬ: nếu bé chưa sẵn sàng để ngồi lên ghế cao một mình, bạn hãy giữ bé bên mình trong suốt bữa ăn gia đình. Chống chỉ định giúp bé tự ăn (dù cho bé có tạo nên một đống hỗn độn). Hãy tạo ra các món ăn có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau để bé đưa vào miệng sẽ giúp bé cải thiện kỹ năng vận động. Khi bé đã sẵn sàng ngồi lên ghế cao, hãy kéo bé lại bàn, tránh ép bé “ăn thêm 1 miếng nữa”, đừng dạy bé việc ăn là để làm hài lòng ai đó. Thay vào đó, cho bé lựa chọn việc ăn là vì sức khỏe, để bé tự quyết định điều bé muốn và bé làm. Hãy nói chuyện cùng bé trên bàn ăn, bạn có thể đặt tên các món ăn khác nhau và mô tả mùi vị của chúng hay nói chuyện phím gì đó. Mấu chốt là để bé biết rằng giờ ăn chính là một trải nghiệm xã hội.
  1. Học đi

Cho dù là bạn đang đi bộ trên một chiếc xe đẩy hay con bạn được mang đi theo một chuyến leo núi nghiêm túc thì cái cách bạn cư xử với thế giới bên ngoài sẽ ảnh hưởng đến lối suy nghĩ của bé tới các hoạt động thể chất. Nếu bạn thể hiện sự bực bội hay tức tối với việc đi bộ, con bạn sẽ học được rằng việc đi bộ sẽ chẳng có gì vui vẻ để làm. Nhưng nếu bạn thể hiện sự hăng hái tận hưởng không khí trong lành, bé sẽ nhận ra thiên nhiên và đi bộ rất vui vẻ.

  • HÃY THỬ: Khi bạn ra ngoài, cố gọi tên những thứ bạn nhìn thấy như là chiếc lá, hòn đá,…và để con bạn chạm vào nó. Nếu bạn không có thời gian để dừng lại hoặc quan sát, hãy nói chuyện với bé là bạn rất thích màu sắc và mùi hương của những bông hoa. Điều này sẽ khiến bé thích thú với thiên nhiên.
  1. Học cử chỉ yêu thương

Biểu lộ tình cảm trược mặt bé để bé biết rằng các thành viên trong gia đình đối xử với nhau rất ấm áp và tử tế. Bé càng nhìn thấy nhiều những cái ôm của bố mẹ, của anh chị em, cái vuốt ve của chú chó, bé càng có khả năng thực hiện nó như một việc bình thường.

  • HÃY THỬ: Đừng cảm thấy xấu hổ khi để con bạn thấy những hành động thân mật giữa bố mẹ. Nói câu yêu thương thường xuyên, đánh cãi nhau trước mặt trẻ để trẻ học được rằng nhà là nơi an toàn và ấm áp. Bạn đang dạy cho trẻ những điều mà bạn hành động trước mặt bé.
  1. Học thưởng thức âm nhạc

Nghiên cứu chỉ ra rằng âm nhạc có thể cải thiện tâm trạng của con bạn và thúc đẩy sự tập trung của bé. Nó cũng giúp tăng cường các hiểu biết toán học: các yếu tố như giai điệu, âm thanh tăng cơ hội tiếp thu các mô hình, thứ tự, số đếm.

  • HÃY THỬ: Nhảy theo một bài hát khi đang ẵm bé, gõ theo giai điệu để củng cố âm thanh. Chơi các nhạc cụ như trống, lục lạc, đàn đá,…với nhau lúc bé đang chơi trò vận động.

  1. Nói tạm biệt

Nhìn thấy bạn rời khỏi là một điều rất khó khăn với bé, đặc biệt khi sự chia ly đầu tiên vào lúc 6-8 tháng tuổi và đỉnh điểm là từ 15 – 18 tháng tuổi.

à HÃY THỬ: khi bạn cần ra ngoài hoặc gửi bé ở nhà bà, đừng trốn đi không báo trước, khi con bạn phát hiện ra sẽ cảm thấy như bị bỏ rơi. Thay vào đó, hãy nói “tạm biệt, mẹ sẽ về sớm” sẽ giúp bé dễ dàng chấp nhận việc chia ly hơn. Khi bạn quay lại hãy ôm bé và nói “Mẹ về rồi, mẹ nhớ con lắm.” Hãy bắt đầu thói quen này sớm, cho dù bé vẫn chưa hiểu chính xác điều bạn nói, nhưng bé vẫn sẽ quen dần với nó. Mặc dù không thể khiến bé chấp nhận được ngay từ đầu, nhưng theo thời gian bé sẽ nhận ra tạm biệt không có nghĩa là mãi mãi rời xa.