Phát triển trí thông minh cho trẻ liệu đã đủ

Để đo lường quá trình phát triển trí não của bé, các nhà khoa học đã đánh giá những kỹ năng mà trẻ thể hiện trên 4 khía cạnh then chốt: trí thông minh, vận động, cảm xúc và giao tiếp. Chính vì thế, phát triển trí thông minh thôi là chưa đủ, việc phát triển trí não tốt hơn cho trẻ cần được xem xét trên cơ sở phát triển toàn diện cả 4 khía cạnh trên.

Não bộ của trẻ điều khiển 4 khía cạnh then chốt

Tiến sĩ tâm lý Nguyễn Minh Anh nhận định về sự phát triển trí não tốt hơn của trẻ: “Các bậc phụ huynh ngày nay đã quan tâm nhiều đến sự phát triển toàn diện 4 khía cạnh then chốt của trí não gồm: trí thông minh, vận động, cảm xúc và giao tiếp. Đây chính là cơ sở đánh giá sự phát triển trí não tốt hơn của trẻ, đang được áp dụng trong chương trình giáo dục mầm non mới hiện nay.”

Giải thích cụ thể về 4 khía cạnh then chốt của sự phát triển trí não tốt hơn, tiến sĩ Minh Anh cho biết:

Trí thông minh là quá trình suy nghĩ, tư duy, tiếp nhận và xâu chuỗi thông tin… như nhận biết hình dáng đồ chơi, gương mặt người thân (từ 6 tháng đến dưới 1 tuổi); chỉ đúng đồ vật mà mẹ gọi tên hay bắt chước được nhiều hành động của người lớn (trên 1 tuổi).

Vận động liên quan đến sự phối hợp vận động của các bộ phận như chuyển tư thế ngồi sang lẫy hoặc bò, đứng chập chững với sự trợ giúp (6 tháng - 9 tháng); đi trong đường hẹp, đi trên đường thẳng hoặc bước qua chướng ngại vật… (18 tháng – 24 tháng).

Cảm xúc gồm các tương tác như mỉm cười, chơi trò chơi, bắt chước và nhận biết cảm xúc người khác. 6 tháng, bé cảm nhận được tình cảm của cha mẹ và cảm thấy lo lắng khi tiếp xúc với người lạ. 15 tháng, bé thể hiện tình cảm rõ ràng với người bé thích hoặc không thích.

Giao tiếp là khả năng sử dụng ngôn ngữ, tương tác với người khác… Từ 6 tháng đến 9 tháng, bé thực hiện được biểu cảm đơn giản như lắc đầu/ gật đầu để thể hiện sự phản đối/ đồng ý. Trẻ từ 12 đến 18 tháng cần được tập nói những câu đơn giản, và bắt chước câu nói của người lớn.

Làm gì để giúp bé phát triển trí não tốt hơn?

Ngoài di truyền thì dinh dưỡng và giáo dục chính là 2 yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển trí não tốt hơn, đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành tư duy, nhận thức của trẻ.

“Giáo dục bao gồm những bài tập cụ thể, giúp bé vừa học vừa chơi, tác động trực tiếp lên khả năng tiếp nhận thông tin, tư duy và nhận thức của trẻ. Trẻ được tiếp xúc với các tương tác khoa học phù hợp sẽ thực hiện được các kỹ năng sớm hơn, hoặc nhiều hơn so với độ tuổi” – tiến sĩ tâm lý Minh Anh chia sẻ.
 

Dinh dưỡng tác động trực tiếp đến sự phát triển chức năng của não, việc thiếu một số dưỡng chất thậm chí có thể làm giảm hoặc ảnh hưởng đến quá trình phát triển toàn diện của hệ thần kinh. Bác sĩ Nguyễn Thị Thu Hậu, trưởng khoa dinh dưỡng, bệnh viện Nhi Đồng 2 khẳng định: “Dinh dưỡng cung cấp nguồn năng lượng cần thiết cho toàn bộ hoạt động trí não của trẻ. Cùng với các dưỡng chất quan trọng như Sắt, Choline, Kẽm, các Vitamin B thì DHA đóng vai trò cốt lõi, được xem là dưỡng chất quan trọng cho sự phát triển trí não tốt hơn. DHA giúp gia tăng kết nối của các tế bào thần kinh, giúp hệ thần kinh hoạt động thống nhất và hoàn thiện, là nền tảng vững chắc để bé phát triển trí não tốt hơn …”

Rất nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh việc bổ sung DHA với hàm lượng đúng khuyến nghị của FAO/WHO (17 mg DHA /100 kcal cho trẻ dưới 1 tuổi và 75 mg DHA mỗi ngày cho trẻ từ 1 tuổi trở lên) sẽ cải thiện khả năng tư duy, học hỏi của trẻ trong những năm đầu, giúp bé phát triển toàn diện cả 4 khía cạnh then chốt.