Bé 4 tháng tuổi và cách chăm sóc

Em bé của bạn đang trở thành một "công dân" nhỏ tuổi ở tháng thứ 4 và sẽ làm bạn ngạc nhiên bằng những tính cách rất riêng của mình. Bạn sẽ nhận ra bé có nét gì giông giống với tính cách của ai đó mà bạn rất quen, có thể là của chính bạn hay là bố của bé, giống như là một bản sao bé nhỏ vậyNhưng cũng có khi bé lại có tính tình khác hẳn, không giống ai trong gia đình, đôi lúc khiến bạn không thể hiểu nổi.

Bạn đã có vài tháng để làm quen với em bé, và cũng đã biết cách chăm sóc cho bé thoải mái, vui vẻ rồi. Đây cũng là điều quan trọng nhất trong quãng thời gian làm mẹ, có thể đoán trước bé cần gì, và đáp ứng cho bé. Việc này đôi lúc dễ dàng, nhưng cũng có lúc bé thật khó chịu và bạn chẳng thể hiểu nổi bé muốn gì mà đáp ứng. Điều này vẫn thường xảy ra và bạn đừng để bị mất tự tin về khả năng làm mẹ tuyệt vời của mình nhé.

1. Sự phát triển và các hoạt động của bé

Chăm sóc bữa ăn và giấc ngủ của bé

Vào thời điểm này có thể em bé của bạn ngủ các giấc ngắn hơn vào ban ngày và dài hơn, liên tục vào ban đêm. Cả giấc ngủ ngày và ngủ đêm đều có ảnh hưởng lẫn nhau nên bạn đừng quan niệm sai lầm là nếu không cho bé ngủ nhiều vào ban ngày thì ban đêm bé sẽ ngủ ngoan hơn. Mà ngược lại, bạn nên sắp xếp để bé ngủ hài hòa cả ngày lẫn đêm, cũng đừng đánh thức bé để cho bú hoặc vỗ về, nựng nịu.

Em bé của bạn sẽ ti sữa ngoan hơn rất nhiều trong thời điểm này. Những khó khăn ban đầu khi cho bé bú sữa sẽ dần mất đi, bởi em bé của bạn đã khá thành thạo bú ti rồi. Sữa mẹ hay sữa công thức vẫn là nguồn dinh dưỡng chính cung cấp đủ dưỡng chất cho bé ở thời điểm này. Các chuyên gia vẫn khuyên không nên cho bé ăn dặm trước 6 tháng tuổi, để giảm thiểu nguy cơ bé bị dị ứng và đường ruột cũng chưa phát triển đủ khỏe mạnh để tiêu hóa các thức ăn cứng.

Hành vi ứng xử

Bé đã biết nhận ra bạn và những người thân khác. Bé gần như có thể giao tiếp với mọi người giống như những anh chị lớn của bé vậy. Năm đầu tiên bé dành để nhận biết ai có thể tin tưởng được, và sẽ chăm sóc, nuôi dưỡng mình. Ở độ tuổi này bé giống như một miếng bọt biển, hấp thu trọn vẹn những gì bố mẹ trao cho. Khi bé khóc, nếu bạn ẵm bé lên và dỗ dành nhẹ nhàng, nựng nịu cho bé biết bạn đang chia sẻ sự khó chịu với bé, có nghĩa là bạn đã trao cho bé sự chăm sóc tuyệt vời rồi.

Giữ bé tránh xa ti vi hay bất kỳ màn hình máy móc trong thời điểm này. Đừng suy nghĩ sai lầm rằng bạn cho bé tiếp xúc với các chương trình sống động, cuốn hút để bé sớm học hỏi được nhiều điều. Các chuyên gia vẫn khuyên rằng trẻ em dưới 2 tuổi không nên tiếp xúc với màn hình TV hay máy vi tính. Với em bé 4 tháng tuổi hay lớn hơn vài tháng, chỉ cần khuôn mặt và giọng nói sinh động của bạn là đủ cho bé tập trung và khuyến khích não bộ phát triển.

Những cột mốc phát triển

Em bé của bạn có thể đã biết nâng đầu lên vào khoảng cuối tháng thứ 3, nhưng ở tháng thứ 4 bé vẫn chưa thể giữ lưng thẳng được. Bạn đừng ép bé tập ngồi bởi vì bé vẫn còn non yếu lắm. Khi bế bé, bạn sẽ thấy bé sắp giữ được cổ và lưng thẳng lên rồi. Hãy chú ý đỡ đầu và cổ cho bé khi bạn bế bé trên tay, nhất là khi bé đang buồn ngủ hay quấy khóc. Đầu của bé khá to so với trọng lượng cơ thể, thế nên giữ cho đầu bé vững trong một lúc cũng không phải là dễ dàng.

Thời điểm này nhiều bé cũng bắt đầu biết lật. Thường thì bé sẽ lật từ tư thế nằm ngửa sang sấp trước và sau vài tuần thì sẽ lật ngược lại. Nếu được tập luyện hàng ngày, bé sẽ nhanh cứng cáp hơn. Vì thế bạn nên cho bé chơi đùa dưới sàn nhà. Bé sẽ không ở yên một chỗ trong nệm suốt đâu, mà thích khám phá mọi ngóc ngách xung quanh trong tầm di chuyển của một em bé 4 tháng tuổi.

Các em bé rất giỏi biểu đạt cảm xúc của mình, nhưng vì chưa biết nói nên bé chỉ có thể khóc mà thôi. 4 tháng tuổi, giọng bé cũng đã thay đổi, nên bạn sẽ nghe thấy những tiếng hét, khóc to đến chói tai, có lúc lại là tiếng bé cười ríu rít, hay thỏ thẻ, bi bô những âm điệu đáng yêu của trẻ nhỏ. Đây thực sự là khoảng thời gian tuyệt diệu dành cho bạn, giống như là bạn đang được đền đáp những khó khăn, vất vả khi chăm bé vậy.

Tăng trưởng

Em bé có thể tăng gấp đôi trọng lượng cơ thể trong 4-6 tháng, nhưng trọng lượng chỉ là một trong các chỉ tiêu tăng trưởng của bé. Tuy nhiên nếu bé tăng cân ít, chẳng hạn khi bạn thấy đùi, bụng, bắp tay hay khuôn mặt bé có vẻ dài và gầy guộc thì bạn phải đưa bé đi khám ngay. Trong năm đầu đời, bé sẽ phát triển rất nhanh, không chỉ cho cơ thể mà còn cho cả bộ não của bé nữa.

2. Cha mẹ cần làm

Giữ cho bé luôn khỏe mạnh

Thời điểm này bé nhà bạn sẽ phải tiêm chủng ngừa cho giai đoạn tháng thứ 4. Nếu bé từng có những phản ứng xấu, hay bạn từng lo lắng về những mũi chủng ngừa trước, hãy đề cập với nhân viên y tế. Có thể bạn chẳng thoải mái gì khi đưa em bé đi tiêm chủng ngừa, nhưng đây là điều cần thiết cho sức khỏe lâu dài của bé. Nên hãy chấp nhận một chút phiền phức để bé được an toàn về sau. Nếu bạn không muốn đưa bé đi một mình, hãy rủ chồng, người nhà hay một người bạn thân cùng đi với mẹ con bạn.

Giữ cho bé được an toàn

Hãy canh chừng chân bé khi bé đá hay vung chân ra. Dọn dẹp hết bàn ghế trước khi bạn đặt bé xuống sàn nhà và cho bé một khoảng trống để bé thoải mái vận động. Bạn phải lau sàn nhà thường xuyên cho bóng sạch bởi vì bé rất ưa thích nhặt nhạnh những mẩu bánh rơi và bụi bẩn. Tuy nhiên bạn cũng không cần nghiêm trọng hóa vấn đề vệ sinh trong nhà. Khoa học đã chứng minh rằng chúng ta vẫn cần một lượng bụi bẩn và vi trùng cần thiết cho hệ thống miễn dịch hoạt động cũng như làm giảm nguy cơ bị dị ứng cho bé khi còn nhỏ.

Không cho bé lại gần con vật nuôi nào, mặc dù có thể con vật đó rất hiền và đã được thuần hóa kĩ càng. Bạn hãy tập thói quen đóng cửa phòng ngủ của bé mỗi khi ra vào, tránh xảy ra trường hợp thú nuôi lẻn vào và nằm ngủ chung với bé. Hãy tắm rửa, tẩy chấy rận cho thú nuôi thường xuyên, và luôn rửa tay sạch sau mỗi lần chơi với chúng. Bạn có thể yêu quý thú nuôi như một thành viên trong gia đình nhưng hãy cẩn thận, chúng vẫn có thể lây bệnh cho các thành viên trong nhà.

Cùng chơi đùa với bé

Bạn hãy sắm những món đồ chơi gây tiếng động ồn ào như trống lắc, chập cheng để chơi đùa với em bé. Em bé 4 tháng tuổi của bạn đang trong giai đoạn học biết những kỹ năng đầu tiên và sẽ vô cùng thích thú khi thấy món đồ chơi tạo ra những tiếng động thú vị lạ lùng. Một tờ giấy bị bóp kêu lạo xạo, nhất là giấy bóng kiếng, chính là thú tiêu khiển đặc biệt cho em bé độ tuổi này, nhưng hãy chắc chắn rằng bạn là người cầm tờ giấy, chứ không phải bé.

Bạn sẽ thấy rằng em bé nhà bạn tìm mọi cách để đút các món đồ chơi vào miệng, đôi khi cả gót chân hay mũi của bạn! Thời điểm này bé bắt đầu thích túm lấy mặt bố mẹ, hay bị thu hút bởi những món đồ có núm gồ lên. Có thể đã từ lâu rồi bạn không còn quan tâm đến việc có ai đó say mê mình, nhưng bây giờ, bạn sẽ cảm thấy thích thú khi chính em bé lại là fan hâm mộ của bạn.

Giữ em bé của bạn an toàn trong cũi, nôi, xe đẩy hay đai vào thời điểm này. Bé cần phải vận động nhiều để phát triển, tuy nhiên thời gian bé chơi đùa dưới sàn nhà dù không nên giới hạn nhưng vẫn cần phải được giám sát chặt chẽ.